Jakie prawo jazdy potrzebne jest do kierowaniem dźwigiem?

Do obsługi dźwigu samojezdnego wymagane są uprawnienia Urzędu Dozoru Technicznego. Jednanie tylko one będą potrzebne operatorom tych maszyn. Do przejazdów żurawiem po drogach publicznych potrzebne będzie jeszcze Prawo Jazdy odpowiedniej kategorii. 

Prawo jazdy potrzebne operatorom żurawi samojezdnych

Dźwig (żuraw) samojezdny jest maszyną posadowioną na podwoziu samochodowym. Wiele z modeli żurawi tego typu przystosowanych jest do jazdy na własnych kołach drogami publicznymi. Jest to spora zaleta tego typu sprzętu – bowiem żurawiem samojezdnym można w szybki i łatwy sposób dostać się do wymaganego miejsca pracy.

Może być to szczególnym atutem zwłaszcza przy stosunkowo krótkich zleceniach dotyczących usług dźwigowych. Przy pracach trwających jednorazowo zaledwie kilka godzin możliwy jest sprawny przyjazd dźwigu, bez konieczności angażowania do tego dodatkowego sprzętu jak lawety niskopodwoziowe czy pozostałe samochody ciężarowe służące do przewożenia maszyn. 

Z tego właśnie względu operatorowi żurawia samojezdnego prócz uprawnień kwalifikacyjnych z UDT potrzebne jest również Prawo Jazdy kategorii C – uprawniające do kierowania samochodem ciężarowym o masie całkowitej powyżej 3,5 t. Jako, że podczas przejeżdżania dźwigiem nie transportuje się ładunków – nie jest wymagana kwalifikacja wstępna ani karta kierowcy. 

Uprawnienia konieczne do pracy na dźwigu

Przejazdy dźwigiem między budowami to tylko część pracy osoby obsługującej dźwig. Oprócz bycia kierowcą, człowiek pracujący na żurawiu musi mieć odpowiednie uprawnienia kwalifikacyjne. W Polsce wydawaniem zaświadczeń zezwalających na obsługę żurawi samojezdnych jest Urząd Dozoru Technicznego.

Rodzajem uprawnień dotyczących dźwigów jest kategoria II Ż, która uprawnia do obsługi: żurawi samojezdnych, żurawi przewoźnych (HDS) oraz żurawi stacjonarnych. 

Aby uzyskać tego typu uprawnienia kandydat powinien:

• mieć ukończone 18 lat
• posiadać wykształcenie co najmniej podstawowe
• mieć brak przeciwskazań lekarskich do pracy na stanowisku operatora

oraz zdać teoretyczny i praktyczny egzamin państwowy przed komisją UDT. 

Zwyczajowo egzaminy w części teoretycznej odbywają się w siedzibach lokalnych oddziałów UDT, zaś część praktyczna przeprowadzana jest w ośrodku szkoleniowym lub firmie dźwigowej, w której podejmujemy pracę. 

Co ciekawe, aby uzyskać uprawnienia zezwalające na obsługę żurawi samojezdnych nie trzeba zapisywać się na żadne specjalistyczne kursy. Choć szkolenia tego typu mogą okazać się przydatne odbycie szkolenia w ośrodku nie jest wymagane.

Alternatywnie można nabyć wymaganą wiedzę z literatury technicznej oraz przejść praktykę z obsługi sprzętu w firmie świadczącej usługi dźwigowe, w której chcemy się zatrudnić. Po tym możemy zapisać się na egzamin bezpośrednio w Urzędzie Dozoru Technicznego. W 2025r UDT pobiera opłatę za sprawdzenie kwalifikacji w cenie 306,81 zł. 

Na koniec warto więc podsumować: jak to jest z tym Prawem Jazdy i jego potrzebą posiadania w przypadku dźwigów samojezdnych?

Aby pracować dźwigiem na budowie lub odbyć kurs na operatora żurawia nie wymaga się Prawa Jazdy kat. C. 

Natomiast gdy istnieje potrzeba (a w praktyce często takowa występuje) do przejeżdżania żurawiem samojezdnym przez drogi publiczne – wtedy konieczne jest Prawo Jazdy kategorii C.